Îles de la liberté
Réservation obligatoire / rezerwacja obowiązkowa
reservations@ibpp.eu
ÎLES DE LA LIBERTÉ
KULTURA, BIBLIOTHÈQUE POLONAISE DE PARIS, LIBRAIRIE LIBELLA ET GALERIE LAMBERT
DANS LE CADRE DE L’ANNÉE JERZY GIEDROYĆ ET JÓZEF CZAPSKI
ET 80e ANNIVERSAIRE DE L’INSTITUT LITTÉRAIRE KULTURA
L’exposition « Îles de la liberté » présente trois lieux exceptionnels qui sont devenus des foyers majeurs de la culture polonaise, de la pensée indépendante et du dialogue intellectuel en France au cours de deux derniers siècles : la Bibliothèque Polonaise de Paris, l’Institut Littéraire et la revue Kultura à Maisons-Laffitte, ainsi que la librairie Libella et la Galerie Lambert.
Nés à des moments différents de l’histoire, et en réponse aux diverses expériences de l’émigration polonaise, ces lieux partageaient une même conviction : la culture et la pensée libre peuvent survivre malgré les contraintes historiques et politiques. Chacun constituait une « île » à part entière, tout en restant relié aux autres par un réseau de personnes, d’idées, de livres et de rencontres artistiques et intellectuelles.
Leur histoire s’inscrit dans l’expérience du « pèlerinage vers la liberté », inauguré par la Grande Émigration après la chute de l’insurrection de Novembre en 1831. Au fil des générations, des lieux se sont créés en France où il était possible de préserver la mémoire, de penser et de créer librement et de faire vivre le dialogue au-delà des frontières. Konstanty A. Jeleński désignait cette continuité de la tradition de l’émigration polonaise par l’expression « continuités polonaises », reliant l’expérience de la Grande Émigration du XIXe siècle et des fondateurs de la Bibliothèque Polonaise à l’action des milieux polonais en exil au XXe siècle, tels que la création de l’Institut Littéraire Kultura.
L’exposition « Îles de la liberté » met en lumière cette continuité à travers des lieux, des personnes et des idées qui, malgré les transformations de l’histoire, ont permis de préserver la liberté de pensée et de faire vivre la culture polonaise au-delà des frontières du pays.
ÎLES DE LA LIBERTÉ (WYSPY WOLNOŚCI)
KULTURA, BIBLIOTEKA POLSKA W PARYŻU, KSIĘGARNIA LIBELLA I GALERIA LAMBERT
W RAMACH ROKU POŚWIĘCONEGO JERZEMU GIEDROYCZOWI I JÓZEFOWI CZAPSKIEMU
ORAZ 80. ROCZNICY ZAŁOŻENIA INSTYTUTU LITERACKIEGO „KULTURA”
Wystawa „Wyspy wolności” przedstawia trzy wyjątkowe miejsca, które w ciągu ostatnich dwóch stuleci stały się ważnymi ośrodkami kultury polskiej, niezależnej myśli i dialogu intelektualnego we Francji: Bibliotekę Polską w Paryżu, Instytut Literacki i czasopismo „Kultura” w Maisons-Laffitte, a także księgarnię Libella i Galerię Lambert.
Miejsca te, powstałe w różnych momentach historii i będące odpowiedzią na różnorodne doświadczenia polskiej emigracji, łączyło to samo przekonanie: kultura i wolna myśl mogą przetrwać pomimo historycznych i politycznych ograniczeń. Każde z nich stanowiło odrębną „wyspę”, pozostając jednocześnie powiązane z innymi poprzez sieć ludzi, idei, książek oraz spotkań artystycznych i intelektualnych.
Ich historia wpisuje się w doświadczenie „pielgrzymki ku wolności”, zapoczątkowanej przez Wielką Emigrację po upadku powstania listopadowego w 1831 roku. Z pokolenia na pokolenie we Francji powstawały miejsca, w których można było pielęgnować pamięć, swobodnie myśleć i tworzyć oraz podtrzymywać dialog ponad granicami. Konstanty A. Jeleński określał tę ciągłość tradycji polskiej emigracji terminem „polskie ciągłości”, łącząc doświadczenia Wielkiej Emigracji z XIX wieku i założycieli Biblioteki Polskiej z działalnością polskich środowisk na wygnaniu w XX wieku, taką jak utworzenie Instytutu Literackiego „Kultura”.
Wystawa „Wyspy wolności” ukazuje tę ciągłość poprzez miejsca, osoby i idee, które – pomimo historycznych przemian – pozwoliły zachować wolność myśli i podtrzymać polską kulturę poza granicami kraju.